રાંકુવા (Rankuva અથવા Rankuwa) ગામ ગુજરાતના ચીખલી તાલુકોમાં આવેલું એક મહત્વપૂર્ણ ગામ છે. ઉપલબ્ધ સરકારી જનગણના અને સ્થાનિક ભૂગોળના આધારે ગામ વિશેની વિગત નીચે મુજબ છે.
રાંકુવા ગામનો પરિચય
જિલ્લો: નવસારી જિલ્લો
તાલુકો: ચીખલી
પિન કોડ: 396560
ચીખલીથી અંદાજે 12 કિમી દૂર
નવસારી શહેરથી અંદાજે 40 કિમી દૂર આવેલું ગ્રામ પંચાયત ગામ.
વસ્તી અને સમાજ
2011ની જનગણના મુજબ:
કુલ વસ્તી: 4,656
કુટુંબો: 1,045
પુરુષ: 2,376
સ્ત્રીઓ: 2,280
સાક્ષરતા દર: 83.94%
અનુસૂચિત જનજાતિ (ST): લગભગ 65%
અનુસૂચિત જાતિ (SC): લગભગ 1.3%
આંકડાઓ દર્શાવે છે કે રાંકુવામાં આદિવાસી સમુદાયનું પ્રભુત્વ છે. ખાસ કરીને દક્ષિણ ગુજરાતમાં વસતા ગામિત, ચૌધરી, કોકના અને અન્ય આદિવાસી સમુદાયોના લોકો આસપાસના વિસ્તારમાં મોટી સંખ્યામાં રહે છે.
લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય
ગામના લોકો મુખ્યત્વે:
ખેતી
ખેતી મજૂરી
બાગાયત (કેરી, ચીકુ, કેળા વગેરે)
પશુપાલન
નાના વેપાર અને સેવા ક્ષેત્ર
સાથે જોડાયેલા છે. જનગણના મુજબ ખેતી અને કૃષિ મજૂરી સૌથી મોટા રોજગાર સ્ત્રોત છે.
રાંકુવા નામ કેમ પડ્યું?
અહીં સૌથી રસપ્રદ બાબત એ છે કે "રાંકુવા" નામની સત્તાવાર અને પ્રમાણભૂત ઐતિહાસિક વ્યાખ્યા ઉપલબ્ધ નથી. કોઈ સરકારી ગેઝેટિયર અથવા માન્ય ઐતિહાસિક દસ્તાવેજમાં નામની ચોક્કસ ઉત્પત્તિ મળી નથી. તેથી નીચેની બાબતો સ્થાનિક ભાષાશાસ્ત્રીય અનુમાન તરીકે જ જોવી જોઈએ:
સંભવિત અર્થ – "રણ + કૂવો"
ગુજરાતીમાં:
"રણ" અથવા "રાંક" = સૂકી જમીન, ઉજ્જડ વિસ્તાર
"કૂવો" = પાણીનો સ્ત્રોત
ભૂતકાળમાં જ્યાં પાણી માટે એક મહત્વપૂર્ણ કૂવો હોય તે સ્થળ "રણકૂવો" અથવા "રાંકુવો" તરીકે ઓળખાતું થયું હોય તેવી શક્યતા છે.
બીજી સંભાવના
ઘણા ગુજરાતી ગામોના નામો પ્રાચીન કુટુંબ, વંશ, સ્થાનિક મુખી અથવા જમીનના માલિકોના નામ પરથી પડ્યા છે. શક્ય છે કે "રાંક" અથવા "રાણક" નામના કોઈ જૂના વ્યક્તિ, કુટુંબ અથવા વસાહત પરથી "રાંકુવા" નામ વિકસ્યું હોય.
પરંતુ આ બાબતને સમર્થન આપતો કોઈ નિશ્ચિત દસ્તાવેજ હાલમાં ઉપલબ્ધ નથી.
રાંકુવાનો ઇતિહાસ
રાંકુવા અંગે વિશિષ્ટ લખિત ઇતિહાસ ખૂબ મર્યાદિત છે. તેમ છતાં ગામનો ઇતિહાસ દક્ષિણ ગુજરાતના વિશાળ ઇતિહાસ સાથે જોડાયેલો છે.
આ વિસ્તાર પ્રાચીન સમયમાં લાટ પ્રદેશ (Lata Region)નો ભાગ હતો. ત્યારબાદ અહીં વિવિધ રાજવંશો, સ્થાનિક આદિવાસી શાસકો, સોલંકી અને પછી મુગલ તથા મરાઠા શાસનનો પ્રભાવ રહ્યો. આખો નવસારી વિસ્તાર વેપાર, કૃષિ અને આદિવાસી સંસ્કૃતિ માટે જાણીતો રહ્યો છે.
સાંસ્કૃતિક વિશેષતાઓ
રાંકુવા અને આસપાસના ગામોમાં:
નવરાત્રી
હોળી
દિવાળી
આદિવાસી લોકનૃત્યો
ગ્રામ દેવતાઓના મેળા
વિશેષ ઉત્સાહથી ઉજવાય છે. દક્ષિણ ગુજરાતની આદિવાસી સંસ્કૃતિ, લોકગીતો અને પરંપરાગત કૃષિ જીવનશૈલી અહીં આજે પણ જોવા મળે છે.
સંક્ષિપ્ત નિષ્કર્ષ
રાંકુવા નવસારી જિલ્લાના ચીખલી તાલુકાનું એક ઐતિહાસિક અને આદિવાસી બહુમતી ધરાવતું ગામ છે. તેની ઓળખ મુખ્યત્વે ખેતી, ઉચ્ચ સાક્ષરતા, આદિવાસી સંસ્કૃતિ અને ગ્રામ્ય વિકાસ સાથે જોડાયેલી છે. "રાંકુવા" નામની ઉત્પત્તિ વિશે ચોક્કસ ઐતિહાસિક પુરાવા ઉપલબ્ધ નથી, પરંતુ "રણ + કૂવો" અથવા કોઈ પ્રાચીન સ્થાનિક કુટુંબ/વસાહત પરથી નામ પડ્યું હોવાની સંભાવના સ્થાનિક ભાષાશાસ્ત્રીય દૃષ્ટિએ માનવામાં આવે છે.
ટિપ્પણીઓ નથી:
ટિપ્પણી પોસ્ટ કરો