ગણદેવી

 

ગણદેવી ગુજરાતના ગણદેવી તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે. તે નવસારી જિલ્લાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલું છે અને બિલીમોરા, ચીખલી તથા વાંસદા તરફ જવાના માર્ગ પર મહત્વનું કેન્દ્ર ગણાય છે. ગણદેવી તાલુકો આશરે 55 ગામો ધરાવે છે અને ખેતી, બાગાયત તથા વેપાર માટે જાણીતો છે.

ગણદેવીની વિશેષતાઓ

• કેરી, ચીકુ, કેળા અને શેરડીની ખેતી માટે પ્રસિદ્ધ.
• અંબિકા નદીના પ્રભાવ ક્ષેત્રમાં આવેલું.
• પારસી સમાજ સાથેનો ઐતિહાસિક સંબંધ.
• દક્ષિણ ગુજરાતના વેપાર કેન્દ્રોમાંનું એક.
• નજીકમાં બિલીમોરા, નવસારી, વાંસદા અને સાપુતારા તરફ જવા માટે અનુકૂળ સ્થાન.

ગણદેવી નામ કેવી રીતે પડ્યું?

ગણદેવી નામ વિશે અલગ-અલગ લોકમાન્યતાઓ છે. એક પ્રચલિત માન્યતા મુજબ આ વિસ્તારનું જૂનું નામ "ગુંડાપિકા" (Gundapika) હતું, જે સમય જતાં બદલાઈને "ગણદેવી" બન્યું. કેટલાક સ્થાનિક ઇતિહાસકારો માને છે કે અહીં કોઈ દેવીસ્થાન અથવા ગ્રામદેવીના નામ પરથી "ગણદેવી" નામ પ્રચલિત બન્યું. જોકે નામના ઉદ્ભવ અંગે સર્વસ્વીકાર્ય ઐતિહાસિક પુરાવો ઉપલબ્ધ નથી.

બિલીમોરાથી નેરોગેજ ટ્રેન દ્વારા ગણદેવી કેવી રીતે જવું?

બિલીમોરાથી ગણદેવી જવાનો સૌથી રસપ્રદ માર્ગ ઐતિહાસિક બિલીમોરા–વાઘઈ નેરોગેજ રેલવે છે.

સ્ટેશન

• Gandevi Railway Station
• બિલીમોરા જંક્શનથી નેરોગેજ લાઇન શરૂ થાય છે.

મુસાફરી

1. પહેલા બિલીમોરા જંક્શન પર પહોંચો.
2. ત્યાંથી વાઘઈ જતી નેરોગેજ પેસેન્જર ટ્રેનમાં બેસો.
3. થોડા જ સમયમાં ગણદેવી સ્ટેશન આવે છે.
4. મુસાફરીનો સમય અંદાજે 10 થી 15 મિનિટ જેટલો રહે છે.

ટ્રેન વિશે

બિલીમોરા–વાઘઈ નેરોગેજ લાઇન 1913માં શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ 63 કિમી લાંબી ઐતિહાસિક લાઇન આજે પણ દક્ષિણ ગુજરાતની વારસાગત (Heritage) રેલવે તરીકે ઓળખાય છે. આ માર્ગ પર ગણદેવી, ચીખલી રોડ, રાંકુવા, ઉનાઈ વગેરે સ્ટેશનો આવે છે.

ગણદેવીમાં જોવા લાયક સ્થળો

• અંબિકા નદીનો કિનારો
• સ્થાનિક મંદિરો અને દેવીસ્થાનો
• બિલીમોરા અને ગણદેવી વિસ્તારના પારસી વારસા સ્થળો
• ગ્રામ્ય દક્ષિણ ગુજરાતનું કુદરતી સૌંદર્ય
• નજીકનું ઉનાઈ ગરમ પાણીનું કુંડ (Unai Hot Springs)

એક રસપ્રદ વાત

બિલીમોરા–વાઘઈ નેરોગેજ ટ્રેનને ઘણા રેલપ્રેમીઓ "ગુજરાતની છેલ્લી જીવંત નેરોગેજ હેરિટેજ ટ્રેન" તરીકે ઓળખાવે છે. ધીમી ગતિએ ચાલતી આ ટ્રેનમાં મુસાફરી કરવાથી 100 વર્ષ જૂના રેલવે યુગનો અનુભવ થાય છે.